Arbitraj Nedir?

Arbitraj, kısaca farklı borsalardaki küçük fiyat farklılıklarından istifade edip kar etme işlemine verilen addır. Arbitraj aynı zamanda fiyatların uzun süreler için ‘fair value’ denen adil fiyattan sapmasını da önleyen bir mekanizmadır. Gelişen teknolojiyle birlikte, marketteki fiyat hatalarından kar etmek zorlaştı. Birçok kullanıcı farkı yerlerdeki fiyatları takip etmek için otomatik sistemler kurmuştur. Uygun bir fiyat hatası oluştuğunda buna hemen saldırılır ve bu kısa zamanda normale döner. Arbitraj finansal sistemin devamının sağlanması için gerekli bir enstrumandır.

Bir Arbitraj Örneği

X adında bir şirket bir borsada 20 dolar fiyatla işlem görüyor olsun. Aynı zamanda bir diğer borsada da 20.05 dolardan işlem görüyor olsun. Bir kullanıcı ilk borsadan hisse alıp hemen ikinci borsada satabilir ve hisse başına 5 centlik bir kar elde edebilir. İlk borsadaki hisse stokları tükenene ya da fiyat borsa tarafından ayarlanana kadar bu işe devam edebilir ve kar edebilir.

Peer-to-Peer (P2P) Nedir?

Peer-to-peer, ya da kısaltmasıyla P2P, ekonomik alanda kullanıldığında iki partinin bir aracı olmadan direkt olarak kendi aralarında alım ya da satım yapmalarına verilen addır. Herhangi bir üçüncü parti işleme dahil olmaz. Alıcı ve satıcı sadece birbirleriyle iletişim kurarlar.

Bu ekonomik yapı geleneksel kapitalizme bir alternatif olarak görülmektedir. P2P yapısında iş sahipleri hem biten ürünün hem de o ürünün üretildiği sistemin sahipleridir ve üretim işi için işçi işe alırlar. Kapitalizmde, işçiler üretim hattının sahibi değildirler ya da biten üründe de herhangi bir maddi hakları yoktur. Onun yerine düzenli maaşlar alırlar. Kapitalist sistemin P2P sistemi sayesinde en büyük avantajı daha fazla miktarda verim alınmasıdır.

Kapitalizm olmadan P2P de olamaz. P2P’deki açık kaynak yazılımları ticari yazılımlarla ortak çalışır. Uber ya da Airbnb bu modelin bazı örnekleridir.

İşlemlerden bir aracı çıkartıldığı için, servis sağlayıcının hata yapma ihtimali daha yüksektir. Bu ekstra riski kompanse etmek için de genellikle P2P sistemlerinde düşük işlem ücretleri vardır.

İnternet ve bilgi işlem teknolojilerindeki hızlı gelişmeler sayesinde günümüzde P2P ekonomi çok daha verimli bir hale gelmiştir, ve direkt olarak P2P sisteminde çalışmasa bile P2P işlemlerinin daha güvenli ve hızlı gerçekleşmesini sağlayan geliştiriciler de ortaya çıkmıştır. Kripto para sistemi de P2P’ye bir örnek olarak gösterilebilir.